İranlı gençlerin sosyal medyada viral olan paylaşımı üzerine..

.
.

Tarihler 23 Şubat 1927 senesini gösterirken Ayetullah Ahmed Cenneti İsfahan'da gözlerini açtı. İşte İranlı gençlerin bahsettiği hikâye de burada başlıyor.

İran İslam Cumhuriyeti, bir Birleşmiş Milletler kurumu olan UNESCO tarafından tescilli 29 tarihi alana ev sahipliği yapıyor. Kadim topraklar, medeniyet beşiklerinden birisi. Geçtiğimiz günlerde kaybettiğimiz Merhum Prof. Dr. İlber Ortaylı: “Bence İran'ı görmeyen bir insan Türk tarihini kavramamış demektir.” diyor ve bir diğer söyleşisinde ise; “İran’ı bilmeyen entelektüel olmaz!” ifadelerini kullanıyordu. Sık sık da İran’a gider ve bu topraklardan çokça bahsederdi.

Türkiye, İstanbul Tarihi Yarımada dâhil 22 somut kültürel ve doğal mirasa sahip. Bu anlamda dahi İran tarihi eser bakımından bizden daha zengin.

Ayetullah Cenneti henüz 20 yaşındayken yani İngiltere, 1920 yılından bu yana manda idaresinde bulundurduğu Filistin topraklarını ve bölgedeki Siyonist sorununun çözümünü 1947 yılında Birleşmiş Milletler'e (BM) devretti. Zaten 1948 senesinde de Siyonist işgal devleti kuruluşunu ilan etti.

“Asıl acı olan ne biliyor musunuz?” diyor İranlı gençler. “Onlar bizim tarihi yapılarımıza saldırıyor ama biz onlarınkine misilleme yapamıyoruz. Adamların tarihi alanları yok ki! Bizim Hacı Agha (Ayetullah) Cenneti'miz dahi İsrail'den daha yaşlı.” (gülüşmeler..)

Ki Ayetullah Cenneti 99 yaşında..

* * *

Resmen 1776’da kurulan Amerika Birleşik Devletleri fiilen 250 yaşında diyebiliriz.

İran’ı incelediğimizde ise İran tarihi, MÖ 9. yüzyılda Medler ve Persler ile başlar, 2500 yıldan fazla bir süre önce Büyük Kiros tarafından kurulan Ahameniş İmparatorluğu ile güçlü bir imparatorluk geleneğine dayanır.[1] Sanırım burada da İran ile Amerika’yı bu bağlamda değerlendirmeye lüzum yoktur. Dünya siyasetinin önemli figürlerinden birisi olan İngiltere / Birleşik Krallık Başbakanı Winston Churchill II. Dünya Savaşı hengâmesinde bir cümle ile aslında İran’ı da anlatmış olur: “Biz İngilizler siyaseti 2500 yıllık İran tarihinden öğrendik!”

Osmanlı - İran barışını incelediğimizde ise; Yavuz Sultan Selim ile Safevî Hükümdarı Şah İsmâil arasında Çaldıran ovasında 23 Ağustos 1514'te yapılan meydan savaşı ile başlayan 1823 Osmanlı-İran Savaşı ile son bulan yani 16 ilâ 19. yüzyıl arasında bu iki devlet arasında cereyan eden çatışmaların müzakereleri de bir hayli uzun olmuştur. Nitekim Kasr-ı Şirin Antlaşması ile Osmanlı-Safevî savaşları sona ermiş ve bugünkü Türkiye-İran sınırını büyük ölçüde belirleyen barış antlaşması olmuştur.

Kısaca devlet geleneği olmayan ya da devşirme siyasetlerle ayakta durduğunu sanan ülkelerin kiminle aşık attığı oldukça önemlidir. 1932'de kurulan Suudi Arabistan ve 1971'de kurulan Bahreyn’in doğal olarak derin devlet aklı sığ kalmaktadır. Amerika bizi koruyacak deyip de açıkta kalmaları da ibretliktir.

- - - - - - - - - - - - -

[1] Kurucu Lider Farsça'da Büyük Kuruş ismiyle bilinen II. Kiros tarihçilikte “Ahameniş Hanedanı” olarak bilinen Pers İmparatorluğu'nun kurucusu.