21 Haziran 2021 Pazartesi Saat:
13:22
24-03-2021
  

Nimet Verilenler, Gazaba Uğrayanlar

Kim küfrü imanla değişirse artık doğru yoldan sapmış olur.

Facebook da Paylaş

 

 

 

 

 

Ehlader Araştırma Bölümü

 

 

Namazlarda okuduğumuz “Nimet verdiklerinin yoluna ilet; gazaba uğramışların ve sapmışların değil.” âyetinde geçen nimet verilenler, gazaba uğramışlar ve sapmışlardan maksat kimlerdir ve ne gibi özellikleri vardır?

 

Kur’an, Fatiha Sûresinde insanları üç kısma ayırıyor:

 

1) Hidayet nimetine sahip olup sabit kadem kimseler.

2) Gazap edilmişler.

3) Sapmışlar.

 

a) Kur’an bu gurupları örnekler vererek açıkladığından, biz de âyetlere dayanarak onların kimler olduğunu açıklayacağız.

 

Nisa Sûresinde “Nimet verilenler” grubunu şöyle açıklıyor:

 

“Kim Allah’a ve Peygambere itaat ederse işte onlar Allah’ın, nimetleriyle nimetlendirdiği peygamberlerle, doğrularla, şehitlerle ve salihlerle beraberdirler ve ne de güzel arkadaştır onlar.”[1]

 

Âyet, Allah’ın nimet verdiği dört gurup insanı (peygamberler, sıddıklar, şehidler ve salihler) tanıtmaktadır. Onların belli başlı özellikleri vardır. Bu özelliklerin en önemlisi ve ortak olanı salih amel ve doğru konuşmaktır.

 

b) Hak yolu kenara itmek ve Allah’ın dergahından kovulmak yönünden birbirlerine çok yakın olan ve farklılıkları fazla olmayan ikinci ve üçüncü kısımdakiler için araştırmacılar rivayetlere dayanarak üç ihtimal vermişlerdir:

 

1- Bu iki kelimenin Kur’an’daki kullanımına baktığımızda “Gazaba uğramışlar”ın “Sapmışlar”dan daha kötü ve daha zor bir merhalede olduklarını görmekteyiz. Başka bir deyişle “Sapmışlar” normal sapmış kimselerdir ama “Gazaba uğramışlar” inatçı veya münafık sapanlardır. Bu yüzden Allah onlara birçok yerde gazap ve lanet etmiştir.[2]

 

2- Bazı müfessirlere göre “Sapmışlar”dan kasıt Hıristiyanlar, “Gazaba uğramışlar”dan kasıt ise Yahudilerin sapmışlarıdır.

 

Bu yorum, onların İslami davet karşısındaki tutumlarından kaynaklanmaktadır. Zira Kur’an’ın da açıkça belirttiği gibi Yahudi sapkınları İslami davete karşı özel bir kin ve düşmanlık sergiliyorlardı. Âlimleri İslam’ı müjdelemelerine rağmen İslam geldikten sonra çeşitli sebeplerle -örneğin maddî menfaatlerinden- dolayı İslam’ın en büyük düşmanı kesildiler. İslam’ın ve Müslümanların ilerlemesini engellemek için ellerinden geleni artlarına koymadılar. Hıristiyanların sapmışları ise İslam’a karşı bu kadar düşmanlık sergilemiyorlardı. Sadece hak dini tanıyamamışlardı. Bu yüzden onlara “Sapmışlar” denmiştir.[3]

 

Bununla birlikte onlara “Gazaba uğramışlar“ demek daha doğru olacaktır. Ancak dikkat etmek gerekir ki bu ifade genelin bireye tatbikidir. Yani onlar bu anlamın en belirgin örnekleridir. “Gazaba uğramışlar” ve “Sapmışlar”ın kapsadığı kimseler daha çoktur.

 

3- “Sapmışlar”dan maksadın, kendilerinin yanı sıra başkalarını da saptırmak istemeyen kimseler olma ihtimali de verilmiştir. Oysa “Gazaba uğramışlar” hem kendileri sapmışlardır, hem de başkalarını saptıranlardır. Yani bütün güçleriyle başkalarını kendi yollarına çekmeye çalışan kimselerdir.[4]

 

Kur’an’ın “Sapmışlar” ve “Gazaba uğramışlar” için verdiği örneklerden bazıları şunlardır:

 

“Bir de, Allah’ın, hakkında kötü zanda bulunan münafık erkeklere ve münafık kadınlara, Allah’a ortak koşan erkeklere ve Allah’a ortak koşan kadınlara azap etmesi içindir. Kötülük girdabı onların başına olsun! Allah onlara gazap etmiş, onları lânetlemiş ve kendilerine cehennemi hazırlamıştır. Orası ne kötü bir varış yeridir!”[5]

 

“Kim küfrü imanla değişirse artık doğru yoldan sapmış olur.”[6]

 

“İnandıktan sonra kafirlikle yüreği genişleyen kimseyedir Allah’ın gazabı ve onlara pek büyük bir azap var.[7]

 

Kur’an’ın “Sapmışlar” ve “Gazaba uğramışlar” diye saydığı bu kimselerin tümünün ortak özelliği Allah’a isyan etmeleridir. Onlar bir şekilde Allah Teâlâ’ya karşı gelerek “Sapmışlar” ve “Gazaba uğramışlar” sınıfına girmişlerdir.

 

 

 

 


[1]     Nisa, 69.

[2]     Mekarim Şirazî, Nâsır, Tefsir-i Numûne, c.1, s.54, Daru’l-Kutubu’l-İslamiyye, 1. Baskı, Tahran, h.ş. 1374.

[3]     a.g.e., c. 1, s. 55.

[4]     a.g.e., c. 1, s. 56.

[5]     Fetih, 6.

[6]     Bakara, 108.

[7]     Nahl, 106.

 

 

 

 

 

Facebook da Paylaş
YORUMLAR
Henüz Yorum Yok !
Kategorideki Diğer Haberler